Cent Mille Regretz

Der Noten Meister
Dit jaar gaat La Troupe de Fontaine kennis maken met Josquin Des Prez, de befaamdste componist van West-Europa omstreeks 1500.
Martin Luther noemde Josquin des Prez  “Der Noten Meister”, hij die heerst over de noten, de noten moeten doen wat hij met hen voorheeft, de andere zangmeesters doen wat de noten hun opleggen. Geboortejaar (ca.1440) en geboorteplaats zijn onbekend van Jossequin Lebloitte, dit Desprez. Uit alle gevonden documenten blijkt duidelijk zijn vermaardheid als musicius in Europa en de daarmee gepaard gaande bereidheid tot reizen in West-Europa. Hij wordt beschouwd als princeps musicorum en kan zich op veel plaatsen in Europa in dienst stellen van hof en kerk als zanger en componist. Zo is hij werkzaam aan het hof van René d’Anjou in Aix-en-Provence, daarna mogelijk aan het Franse hof bij Lodewijk XI en is hij in dienst van het Huis Sforza in Milaan. In het gevolg van kardinaal Ascanio Sforza reist Josquin naar Rome en wordt lid van de pauselijke hofkapel. Rond 1503 belandt Josquin in Ferrara, maar dit zal een kort verblijf zijn wegens het uitbreken van de pest. Josquin vertrekt naar Condé-sur-l’Escaut, waar hij tot kanunnik wordt benoemd door Philips de Schone. Vanuit deze positie onderhoudt hij waarschijnlijk ook contact met Margaretha van Oostenrijk in Mechelen.
Op 27 augustus 1521 sterft Josquin Des Prez in Condé-sur-l’Escaut (Noord-Frankrijk).

Keerpunt
Zijn volmaakte beheersing van de materie en de wijze waarmee hij het humanisme in de muziek omarmt, vormt een keerpunt in de muziekgeschiedenis. Emotie is meer dan welkom in zijn muziek. Gevoel mag worden uitgesproken in de polyfonie van Josquin des Prez, dit
in tegenstelling tot 15e eeuwse polyfonie. Een nieuwe, intense relatie tussen tekst en muziek is gelegd. Hoe verwerkt Josquin de betekenis en het affect van het woord? Spreekritme wordt vertaald in een syllabische voordracht, verstaanbaarheid wordt versterkt door homofone passages, droevige affecten worden muzikaal vertaald door trage bewegingen of lage passages en vreugde kan men herkennen in snellere passages of hoger gelegen tonen.

Regretz-Chansons
Duizendmaal spijt dat ik u moet verlaten
en uw geliefde gelaat moet achterlaten;
ik voel zoveel verdriet en smarten vol pijn
dat mijn leven wel snel ten einde zal zijn.

Mille regretz, lievelingscompositie van Karel V, is misschien wel één van de populairste regretz-chansons. Regretz-chansons zijn chansons waarin het trefwoord smart een hoofdrol speelt: hoofse liefdeslyriek over spijt, over onbeantwoorde liefde en over een minnaar die ongelukkig achter zal blijven. De ‘Chansonniers’ van Margareta Van Oostenrijk, tante van Karel V, bevatten regretz-chansons van componisten als Pierre de la Rue, Josquin des Prez en Hayne van Ghizeghem. Ze geven ons een indruk van het intellectuele en emotionele zelfbeeld van Margareta wat doorklinkt in haar wapenspreuk Fortune infortune fort une (geluk maakt iemand erg ongelukkig). Ook in Fontaines St. Clair staat smart dit jaar centraal, geen mille regretz maar Cent Mille Regretz, verrijkt door werken van componisten als De Castro, Morales, Brumel, De La Rue, Susato en Ghizeghem. Want gedeelde smart is halve smart!

Repertoire
Het repertoire uit Cent Mille Regretz leent zich bij uitstek om met enkel, klein of groot bezette ensembles te werken. Aan het einde van de driedaagse cursus zal er een presentatie worden gegeven in L’église Saint- Nicolas van Marville, een van oorsprong 13e eeuwse kerk. Zodra de deelnemers bekend zijn, kan er een indeling gemaakt worden en zal het repertoire in PDF worden toegezonden. Van de cursisten wordt verwacht dat zij hun partij bij aanvang van de cursus beheersen.

Voor de flyer klik hier.